गडचिरोलीत लोहखनिज खाणकामासाठी सुमारे 2,000 हेक्टर जमीन राखीव ठेवण्यास केंद्राची परवानगी

केंद्रीय खाण मंत्रालयाने महाराष्ट्र सरकारला गडचिरोली जिल्ह्यातील सुमारे 2,000 हेक्टर जमीन लोहखनिज खाणकामासाठी राखीव ठेवण्याची परवानगी दिली आहे, असे हिंदुस्तान टाइम्सने 10 नोव्हेंबर रोजी वृत्त दिले.

अशा प्रकारे राखीव ठेवलेली जमीन सहसा सरकारी मालकीच्या कंपनीला खाणकामासाठी दिली जाते. कोणते भाग यात येतात किंवा तेथे खाणकाम कोण करणार, हे वृत्तात सांगितलेले नाही.

पार्श्वभूमी

पूर्व महाराष्ट्रातील गडचिरोली जिल्हा बहुतांश जंगलाने व्यापलेला असून तेथे लोहखनिजाचे मोठे साठे आहेत. माओवादी हिंसाचार कमी झाल्याने तेथे खाणकाम वाढले आहे.

लॉयड्स मेटल्स अँड एनर्जीची सूरजागड खाण हा सर्वात मोठा प्रकल्प आहे. 2025 मध्ये केंद्र सरकारच्या वन समितीने तेथील लोहखनिज प्रक्रिया प्रकल्पासाठी सुमारे 937 हेक्टर जंगल तोडण्यास मंजुरी दिली; त्यात सुमारे 1.23 लाख झाडे तोडली जाणार आहेत, असे कन्स्ट्रक्शन वर्ल्डने म्हटले आहे. आणखी एका तज्ज्ञ समितीने खाणीचे उत्पादन वर्षाला 10 दशलक्ष टनांवरून 26 दशलक्ष टनांपर्यंत वाढवण्याची शिफारस केली.

या विस्तारावर प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. प्रकल्पाचा काही भाग ताडोबा-इंद्रावती वाघ भ्रमणमार्गात येतो, असे मोंगाबेने जून 2026 मधील वृत्तात म्हटले होते.

पुढे काय

नव्याने राखीव ठेवलेली जमीन खाणकामासाठी केव्हा आणि कशी दिली जाणार, हे राज्य सरकारने अद्याप सांगितलेले नाही.